Boete bij overtreding concurrentiebeding: hoe hoog mag die zijn?
Er bestaat geen vast wettelijk maximum voor een boete op overtreding van een concurrentiebeding, maar het boetebeding moet wel schriftelijk zijn vastgelegd en de boete moet redelijk zijn. Is de boete duidelijk buitensporig in verhouding tot de overtreding, dan kan een rechter deze matigen.
Wat bepaalt of een boete redelijk is?
Een boetebeding gekoppeld aan een concurrentiebeding is een veelvoorkomende en op zichzelf toegestane manier om naleving af te dwingen zonder dat de werkgever bij iedere overtreding de daadwerkelijke schade hoeft te bewijzen. Voor de geldigheid van een boetebeding in het algemeen gelden de eisen van artikel 7:650 BW: het moet schriftelijk zijn overeengekomen en duidelijk omschrijven voor welke overtreding welke boete verschuldigd is.
Een boetebeding zonder enig maximum, of dat naast de boete ook nog onbeperkte aanvullende schadevergoeding toestaat, is kwetsbaarder voor aanvechting. Gebruikelijk is een boetebeding met een vast bedrag per overtreding, eventueel aangevuld met een bedrag per dag dat de overtreding voortduurt, met een redelijk totaalmaximum.
Vindt u de afgesproken boete buitensporig hoog in verhouding tot de daadwerkelijke of te verwachten schade, dan kunt u de rechter vragen deze te matigen op grond van artikel 6:94 BW. De rechter kijkt dan onder meer naar de verhouding tussen de boete en de werkelijke schade, de aard van de overtreding, en de omstandigheden waarin deze heeft plaatsgevonden.
Belangrijk om te weten: de werkgever hoeft bij een geldig boetebeding niet te bewijzen dat hij daadwerkelijk schade heeft geleden — dat is nu juist het doel van zo’n beding. Maar dit ontslaat de boete niet van de eis dat deze redelijk en proportioneel moet zijn; een boete die vele malen hoger is dan enig redelijk te verwachten nadeel voor de werkgever, staat juridisch zwak.
Bij de beoordeling van matiging weegt de rechter ook mee hoe zwaar de overtreding daadwerkelijk was: ging het om een eenmalig, kortdurend contact met een voormalige klant, of om een structurele, langdurige overstap naar een directe concurrent? Hoe ernstiger en bewuster de overtreding, hoe kleiner de kans dat een rechter de boete zal matigen.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel: uw arbeidscontract bevat een concurrentiebeding met een boete van €25.000 per overtreding, plus €2.500 voor iedere dag dat de overtreding voortduurt, zonder enig maximum. U start binnen de verboden periode een eigen bedrijf in dezelfde branche.
De werkgever kan in beginsel de afgesproken boete claimen zonder de exacte schade te hoeven aantonen. Omdat er echter geen maximum aan het beding is verbonden en het bedrag bij een langere overtreding tot een extreem hoog totaal kan oplopen, kunt u de rechter vragen dit te matigen tot een bedrag dat beter aansluit bij de daadwerkelijke of redelijkerwijs te verwachten schade voor de werkgever.
Zou het boetebeding een duidelijk, vooraf vastgesteld maximumbedrag bevatten dat in verhouding staat tot uw functie en het belang van de werkgever, dan zou de kans op matiging door de rechter aanzienlijk kleiner zijn.
Wat kunt u nu doen?
- 1Controleer of het boetebeding schriftelijk en duidelijk omschreven is, inclusief het bedrag en de aanleiding voor de boete.
- 2Ga na of er een maximumbedrag aan het beding is verbonden, of dat het onbeperkt kan oplopen.
- 3Vergelijk de hoogte van de boete met wat redelijkerwijs als schade voor de werkgever te verwachten is bij overtreding.
- 4Vindt u de boete onredelijk hoog en dreigt een geschil, raadpleeg dan een arbeidsrechtadvocaat om een verzoek tot matiging te beoordelen.